Kiedy dług ulega przedawnieniu?

Kiedy dług ulega przedawnieniu?

Nikt nie lubi mieć długów. Zaległości finansowe ciążą nie tylko na portfelu, ale także obciążają psychikę dłużnika. Niespłacona pożyczka, niezapłacony mandat lub nieuregulowana faktura mogą jednak ulec przedawnieniu. Czy to oznacza, że dana wierzytelność przestaje być wymagana, czy jedynie nie może być egzekwowana przez wierzyciela?

W przypadku nieuregulowanej wierzytelności, której spłata została określona przy zawartej przez obie strony umowie, wierzyciel może dochodzić swoich roszczeń dostępnymi metodami windykacji. Wierzytelnością można  nazwać rzecz, której wykonanie (zapłata, wykonanie usługi) zostało ujęte w umowie. W Polskim prawie, takie zobowiązanie może ulec tak zwanemu przedawnieniu, ale aby nie pomylić pojęć, należy rozgraniczyć przedawnienie i przeterminowanie wierzytelności.

Galopująca spirala zadłużenia

Niestety, z uwagi na znaczną ilość możliwości zdobycia „łatwych pieniędzy”, które oferują firmy udzielające szybkich pożyczek, tak zwanych chwilówek na telefon, można zaobserwować spory wzrost ilości osób posiadających finansowe zaległości. Uzyskanie chwilówki jest bardzo proste – omija się żmudne procedury bankowe, nie trzeba składać wielu dokumentów. Do uzyskania gotówki, wystarczy zazwyczaj jedynie złożenie oświadczenia przez internet. Popularyzacja rynku prostych i łatwych pożyczek, spowodowała to, że wielu pożyczkobiorców wpadło w tak zwaną spiralę zadłużenia. Czemu tak się stało? Prawdopodobnie właśnie przez ominięcie skrupulatnej analizy finansowej, którą przeprowadzają banki podczas procedury kredytowej. Spirala finansowa często powoduje wszczęcie procedur przez zewnętrzne firmy windykacyjne, które dostępnymi metodami starają się odzyskać należności i przekazać je wierzycielowi. Często, windykatorzy starają się wykorzystać brak biegłej znajomości meandrów prawa –  próbują odzyskać przedawniony dług.

Przeterminowanie, nieściągalność, przedawnienie…

Wierzytelności przeterminowane są to należności, których termin zapłaty już upłynął, ale w świetle prawa nadal są objęte obowiązkiem zapłaty. Wierzytelność nieściągalna występuje wówczas, gdy  wyegzekwowanie od dłużnika zapłaty jest z różnych przyczyn niemożliwe – na przykład dłużnik nie posiada żadnego majątku, który komornik w postępowaniu egzekucyjnym może zająć, ogłosił upadłość konsumencką lub zmarł i nie posiada spadkobierców. Inaczej jest w przypadku należności przedawnionych. Przedawnienie występuje wtedy, gdy od terminu zapłaty upłynie ściśle określony i uregulowany Ustawą termin. Po jego upływie, dłużnik, zgodnie z literą prawa, może odmówić spłacenia roszczenia, powołując się właśnie na przedawnienie długu.

Zmiany przepisów, przedawnienie już nie po 10 a po 6 latach.

Jeszcze do niedawna, dłużnik mógł liczyć na przedawnienie po 10 latach, obecnie dług przedawnić się może już po 6 latach. Ta dość rewolucyjna i zapewne dobra dla niejednego dłużnika informacja, jest uregulowana zmianą ustawy, która nastąpiła 9 lipca 2018 roku. Przedawnieniem można obecnie nazwać upłynięcie okresu, w jakim wierzyciele mogli skutecznie wyegzekwować wierzytelności wynikającej z umowy. Przedawnienie  nie oznacza jednak, że wierzyciel nie ma prawa w dalszym ciągu dochodzić swoich należności – może to robić. Warto jednak wiedzieć, że w takiej sytuacji, dłużnik jest chroniony i posiada prawo podniesienia przed sądem lub wierzycielem zarzutu przedawnienia. Skuteczne przeprowadzenie takiej procedury gwarantuje osobie zalegającej ze spłatą zaniechanie czynności wynikających ze strony komornika sądowego. Aby przedawnienie było skuteczne, dłużnik musi złożyć właściwy wniosek podnoszący zarzut przedawnienia się wymaganych wierzytelności – jeśli się tego nie uczyni, możliwe jest przeprowadzenie procedury komorniczej nawet w przypadku przedawnienia. Podsumowując - długi nie przedawniają się automatycznie, to dłużnik musi powołać się na przedawnienie wierzytelności podczas toczącego się postępowania komorniczego. Sąd po weryfikacji i zapoznaniu się z biegiem terminów może oddalić powództwo wierzyciela. Dodatkowo, być może pozytywną dla wielu osób zmagających się z trudnościami finansowymi informacją, jest to, że po obecnej zmianie ustawy, nawet po wydaniu tytułu wykonawczego, komornik ma tylko 3 lata na dochodzenie swoich należność – dotychczas był to okres 10 lat.